Overslaan en naar de inhoud gaan

Sociaal-Cultureel Werk

Op zoek naar een praktijkgerichte opleiding waarin je groepen, gemeenschappen en buurten zal versterken en verbinden? Dan zit je bij het graduaat Sociaal-Cultureel Werk goed!  Als echte doener kan je niet wachten om de handen in elkaar te slaan. Je wil meewerken aan activiteiten die op een activerende, educatieve, culturele, recreatieve of gemeenschapsvormende manier mensen bij elkaar brengt. 

Iets voor jou?

Wil je zo snel mogelijk concreet aan de slag en praktijkgericht leren? Ben je nieuwsgierig en oprecht geïnteresseerd in mensen? Kom je graag met verschillende doelgroepen in contact, en wil je hen begeleiden en versterken? Kriebelt het om zelf activiteiten op te zetten die een verschil kunnen maken voor mensen, buurten en de samenleving? Dan is deze opleiding iets voor jou.

Wat leer je?

  • Aan de hand van sociaal-culturele werkmethodes en instrumenten begeleid je verschillende soorten groepen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vakantie- en speelpleinwerkingen, jeugdhuizen, jeugdbewegingen, verenigingen voor senioren, sociaal-artistieke projecten, organisaties rond LGBTQ+ of vrouwenrechten, buurthuizen, culturele centra ...  
  • Als begeleider leer je die uiteenlopende doelgroepen verbinden en versterken. Samen haal je het beste in elkaar naar boven.
  • Je ontwikkelt een kritische blik ten opzichte van jezelf en de samenleving.
  • Je krijgt les in kleine klasgroepen. Op die manier sta je ook dicht bij je lector. Geen enkele vraag in de klas is dus eentje te veel. 
  • De opleiding is heel praktijkgericht. Al in het eerste semester trek je eropuit en doe je aan vrijwilligerswerk. In de andere semesters ga je werkplekleren. Zo leer je meteen de kneepjes van het vak en doe je je eerste ervaring op.

Wie word je? 

Je wordt een begeleider van individuen, groepen en gemeenschappen. Jouw ambitie? Zorgen dat niemand uit de boot valt en de sterktes en talenten van iedereen ten volle benutten. Je luistert écht en actief. Je pleit voor grondrechten en wil positieve veranderingen realiseren binnen het sociaal-cultureel werk. Als bruggenbouwer motiveer je anderen en werk je aan duurzame veranderingen die het verschil maken voor kwetsbare individuen en groepen.

Massaal veel praktijk

Met een graduaatsdiploma Sociaal-Cultureel Werk kan je meteen aan de slag. En het beste van allemaal? Je hebt tegen die tijd al behoorlijk wat praktijkervaring opgebouwd. Want dankzij werkplekleren sta je maar liefst één derde van je opleiding met beide voeten in het werkveld. Bovendien werk je ieder semester aan opdrachten van échte opdrachtgevers. Zo verbind je meteen de theorie met de praktijk.

Na deze opleiding ben je dus 100% klaar voor de job! 

Dankzij een flexibel lessenrooster heb je voldoende ruimte om praktijkervaring in de opleiding te integreren. Je hebt slechts drie dagen per week les op de campus, waarvan niet alle dagen volledige lesdagen zijn. Ideaal om de rest van je tijd ervaring op te doen via werkplekleren of praktijkgerichte opdrachten.  

Tijdens de opleiding krijg je les in kleine groepen. Zo kunnen we jou maximaal begeleiden en sta je er nooit alleen voor. Extra ondersteuning nodig? Check! Hier ben je geen nummertje in een overvolle aula, maar kennen we je bij naam. Samen met je medestudenten neem je actief deel aan de les en leer je van elkaar.

Het klinkt cliché, maar iedereen heeft talenten. En daarom willen we de tijd nemen om die van jou te ontdekken. Zo kan je je sterke punten verder laten groeien doorheen de opleiding en anderen inspireren. Hoe beter je jezelf kent, hoe straffer de impact van je job later als begeleider.

De bruisende en diverse stad Antwerpen kan je zien als het labo waarin je werkt en nieuwe dingen uitprobeert. Tijdens de opleiding sta je met één voet in het klaslokaal en met de andere in de rijke realiteit van de stad. Onze lectoren zijn naast hun job in het onderwijs, nog steeds actief in het werkveld. Zij delen daarom met plezier hun ervaringen en inzichten voor de klas.

AP Hogeschool staat voor kwalitatief onderwijs. Al onze opleidingen ondergaan een grondige kwaliteitscheck. Zo ben je gerust dat de richting die je volgt niet alleen kwaliteitsvol en up-to-date is, maar ook de laatste ontwikkelingen van de arbeidsmarkt volgt. Na je studie ben je dus zeker van de juiste expertise en kan je met een gerust hart de werkvloer op. 

De kwaliteitscriteria zijn vastgelegd door deze externe organisaties: 

  • de European Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area (ESG);
  • en de Vlaamse kwalificatiestructuur (VKS). 

Meer weten? Lees er alles over op ap.be/kwaliteit

De graduaatsopleiding Sociaal-Cultureel Werk is nieuw binnen onze hogeschool. Het rapport en positieve besluit van de Toets Nieuwe Opleiding kan je hier bekijken.

De graduaatsopleiding Sociaal-Cultureel Werk omvat 120 studiepunten. Als je het modeltraject volgt, kan je het graduaatsdiploma behalen na twee jaar. Start je in februari, dan doe je er twee en half jaar over. Als je dat wil, kan je de opleiding over een langere periode spreiden.

Een academiejaar bestaat uit twee semesters. Je lessen starten midden september en lopen tot eind juni. De graduaatsopleiding Sociaal-Cultureel Werk wordt aangeboden in een dagtraject. Voor heroriënteerders/studieswitchers is er een traject vanaf februari voorzien. 

Programma

Programma Academiejaar 2023-24

*modeltraject steeds onder voorbehoud van wijzigingen

Download een printklare pdf-versie

Vul even je gegevens in, en je krijgt over enkele momenten een printklare pdf-versie in je mailbox.

In het eerste semester begin je bij het begin. Wie ben ik? Je leert wat je taken, rollen en de verschillende sectoren zijn binnen het sociaal-cultureel werk. Je leert jezelf ook professioneel uitdrukken in zowel schriftelijke als mondelinge communicatie. Zo kan je op een verbindende manier een (moeilijke) boodschap overbrengen, feedback geven, beargumenteren en oplossingsgericht werken. Naast goed communiceren ga je ook organiseren, letterlijk. Je leert hoe je op een gestructureerde manier activiteiten kan plannen. Kortom: één voor één waardevolle vaardigheden die je later goed van pas zullen komen. 


Maar je staat ook stil bij de diversiteit van onze samenleving en de maatschappelijke uitdagingen van vandaag. Je gaat concreet aan de slag met de thema’s sociale beeldvorming, armoede en polarisatie. Daarnaast kan je nog één actueel thema kiezen: partnergeweld, eenzaamheid of prostitutie. 


Ook in het eerste semester doe je maar liefst vijftig uur vrijwilligerswerk. Dé ideale voorbereiding op het werkplekleren in het tweede semester van het eerste jaar.


Vanaf het tweede semester ligt de focus volop op het werken met groepen. Hoe versterk ik groepen? Hoe ga ik om met conflict? Hoe kan ik het best samenwerken? … Zo beschik jij binnenkort over de juiste methoden om een groep te begeleiden en mensen onderling te verbinden met elkaar.


Tot slot breng je een groot deel van je tijd in het tweede semester door op je werkplek. Je loopt mee in een organisatie of vereniging en leert als doende door hoofdzakelijk te observeren en nadien te reflecteren.
 

In het tweede jaar blijf je werken rond groepen. Je duikt nog dieper in je rol als begeleider van groepsactiviteiten, verkent je uitdagingen en leert omgaan met de talenten en noden van iedereen. Maar je blijft ook kijken naar de wereld om je heen. Je kijkt kritisch naar actuele trends die een link hebben met het sociaal-cultureel werk. En je lost ethische vraagstukken op waar je later als sociaal-cultureel werker mee geconfronteerd zal worden. Je kennis over deontologie, het sociaal-cultureel beleid, financieringsmogelijkheden, decreten, vzw-wetgevingen … zullen daarbij goed van pas komen.

In je laatste jaar ben je ook helemaal klaar om het werkveld van binnen en vanbuiten te leren kennen. Maar liefst twee dagen in de week doe je aan werkplekleren. De organisatie die je kiest, sluit aan bij je eigen interesses. Kies bijvoorbeeld voor een jeugdhuis, organisatie dat werkt rond LGBTQ+ of vrouwenrechten, een vereniging voor senioren, buurthuis, cultureel centra … Na deze intensieve praktijkervaring  studeer je af als een zelfverzekerde en enthousiaste sociaal-cultureel werker. Klaar voor de toekomst!

Meteen aan de slag

Je hebt véél opties als je afstudeert. Dit zijn slechts enkele voorbeelden: 

Jeugdwerk met (kwetsbare) jongeren en kinderen 

  • JES (Jeugd en Stad) 
  • Jeugdhuizen 

  • Jeugddiensten 

  • Speelpleinen 

  • Jeugdbewegingen 

Culturele organisaties 

  • Culturele centra 

  • Musea en bibliotheken 

Buurt-en opbouwwerk 

  • Elegast 

  • Straathoekwerk  

  • Ondersteuning burgerinitiatieven 

  • Buurthuizen 

Sociaal-artistieke projecten 

  • Tutti Fratelli  

  • Sering 

  • Madam Fortuna 

Sociaal-cultureel volwassenwerk 

  • Vormingscentra 

  • Werkingen met, voor en door specifieke doelgroepen (asielzoekers, mensen in armoede ...) 

Of je hebt de smaak van het studeren te pakken en kiest voor een vervolgtraject aan AP. Dankzij de nauwe samenwerking met de bacheloropleiding Sociaal Werk is een optimale doorstroom mogelijk. Na een vervolgtraject van 90 studiepunten behaal je een bachelordiploma Sociaal Werk.

 

Programma Academiejaar 2023-24

*modeltraject steeds onder voorbehoud van wijzigingen

FAQ over deze opleiding

  • Is het mogelijk om deze opleiding te combineren met werk?

    De combinatie van werk-studie valt te combineren, maar is wel zwaar. Deze opleiding heeft geen avondtraject. Alle lessen vinden dus overdag plaats, gespreid over drie dagen in de week. De andere dagen van de week zou je besteden aan werkplekleren. De vakken rond het werkplekleren kan je op de eigen werkplaats afleggen als je al tewerkgesteld bent in de sociale sector. 

    Het is wél mogelijk om de opleiding over meer dan twee jaar te spreiden. Zo verlaag je de studiedruk.

  • Wat is werkplekleren? En mag ik zelf mijn werkplek kiezen?

    Werkplekleren is dé uitgelezen kans om massaal veel praktijkervaring op te doen in een relevante werkomgeving. Je werkt mee in een bedrijf of organisatie om skills aan te leren die aansluiten bij jouw studie. Je leert dus niet alleen in de les, maar op je werkplek zelf.

    Je kiest zelf je werkplek uit. Dit geeft je de mogelijkheid om een organisatie of bedrijf te vinden dat aansluit bij jouw persoonlijke interesses en carrièredoelen. De opleiding begeleidt en adviseert je bij dit keuzeproces. Zo kan je ook kiezen uit een lijst van organisaties waar de opleiding nauw mee samenwerkt.  

  • Wat is het verschil tussen het graduaat Sociaal-Cultureel Werk, Maatschappelijk Werk en Orthopedagogische Begeleiding?

    Elke opleiding heeft zijn eigen unieke focus en toepassingsgebied. Zie je het bos niet meer door de bomen?
    We zetten ze nog even op een rijtje. 

    • Sociaal-Cultureel Werk werkt hoofdzakelijk rond het versterken en begeleiden van groepen, gemeenschappen en buurten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vakantie- en speelpleinwerkingen, jeugdhuizen, jeugdbewegingen, verenigingen voor senioren, sociaal-artistieke projecten, organisaties rond LGBTQ+ of vrouwenrechten, buurthuizen, culturele centra ... De opties zijn echt eindeloos. Je werkt mee aan  activerende, educatieve, culturele, recreatieve of gemeenschapsvormende activiteiten.
    • Maatschappelijk Werk is gericht op het aanpakken van persoonlijke en maatschappelijke problemen. Denk maar aan armoede, dakloosheid, verslaving, prostitutie, werkloosheid, criminaliteit, handicap ... Je geeft individuele ondersteuning zodat deze mensen geholpen worden.
    • Orthopedagogische Begeleiding gaat eerder over het begeleiden van personen of groepen die uitdagingen ondervinden in hun dagelijkse thuis-, woon- en leefomgeving. Je helpt hen om (opnieuw) zelfstandig te worden. Je kan onder meer aan de slag gaan met kwetsbare kinderen of jongeren of mensen met een verstandelijke of fysieke beperking. Je bouwt een goede relatie op met je cliënt en zorgt voor vertrouwen. 

     

  • Hoe ziet een lesweek eruit?

    Alle lessen worden gegeven in drie dagen. We beginnen ten vroegste om 8 uur ’s ochtends en we eindigen ten laatste om 18 uur ’s avonds. Gelukkig heb je nooit een hele dag lang les. We proberen de lessen zo te plannen dat je niet van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat op de campus vastzit. Tijdens deze dagen krijg je niet enkel les, maar maak je ook opdrachten, worden er leergroepen georganiseerd, bezoek je eens een organisatie, etc.  

    De andere twee dagen van de week zijn bedoeld voor werkplekleren. Hoe die dagen er exact uitzien hangt af van waar en hoe je dat werkplekleren invult.