Begrijpend lezen is essentieel om te leren, studeren en volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Toch hebben veel jongeren én volwassenen moeite om teksten goed te begrijpen. Vooral in het beroepsonderwijs staat leesvaardigheid onder druk, met gevolgen voor verdere studie en arbeidskansen. Uit literatuur- en praktijkonderzoek blijkt dat leraren in opleiding en startende leraren zich vaak onvoldoende voorbereid voelen om leesstrategieën expliciet en doelgericht toe te passen in hun lessen.
Met het praktijkgericht onderzoeksproject LeesKracht willen we deze uitdaging aanpakken door in te zetten op een cruciale schakel: de lerarenopleiding.
Van student-leraar naar sterke leesbegeleider
We richten ons op studenten van de educatieve bachelor secundair onderwijs. (Toekomstige) leraren krijgen vaak te maken met leerlingen die moeite hebben met begrijpend lezen. Door studenten-leerkrachten te versterken in hun eigen leesvaardigheid en inzicht in leesprocessen, bereiden we hen beter voor om leesstrategieën expliciet en effectief aan te leren in hun lessen. Zo dragen we indirect bij aan een betere leesvaardigheid bij leerlingen, met bijzondere aandacht voor contexten waar deze onder druk staat.
Daarom focussen we op:
- De versterking van de eigen leesvaardigheid van student-leraren
- De ontwikkeling van inzicht in leesprocessen
- Het aanleren van expliciete leesstrategie-instructie
Student-leraren leren niet alleen beter lezen, maar ook hoe ze leesstrategieën doelgericht integreren in hun vak.
Focus op effectieve leesstrategieën
We ontwikkelen en testen een praktijkgerichte training in leesstrategie-instructie. De training is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en input van lesgevers en experten en integreert principes van zelfregulerend leren.
Innovatieve onderzoeksmethoden
We maken gebruik van eye-tracking om leesgedrag in kaart te brengen. Door oogbewegingen tijdens het lezen te registreren, worden leesprocessen zichtbaar die normaal verborgen blijven, zoals herlezen, overslaan of aarzelen. Dit biedt inzicht in hoe leesstrategieën daadwerkelijk worden ingezet en hoe ze samenhangen met tekstbegrip.
De training wordt getest via een experiment in de lerarenopleiding, waarbij we een testgroep en een nulgroep met elkaar vergeleken.
Brug tussen onderzoek en onderwijspraktijk
In dit praktijkgericht onderzoek betrekken we actief studenten en lesgevers bij de ontwikkeling, testing en evaluatie van de training. We delen de resultaten via informatiesessies, studiedagen en congresdeelname, zodat lerarenopleidingen en onderwijsprofessionals ermee aan de slag kunnen.
Zo willen we bijdragen aan:
- Sterkere leraren
- Betere begeleiding van leerlingen
- Een hogere leesvaardigheid als fundament voor levenslang leren