Met het project VanZelfSprekend onderzoeken we hoe we evidence-informed onderwijspraktijken rond exploratieve gesprekken duurzaam kunnen verankeren in het OKAN-onderwijs. Zo helpen we OKAN-leerkrachten om methodes verantwoord toe te passen in hun klas, zodat anderstalige nieuwkomers hun taalvaardigheid en spreekdurf ontwikkelen, kritisch leren denken, beter samenwerken en hun eigen leren leren sturen.
Het project steunt op de inzichten en materialen uit het praktijkonderzoek Spraakmakers, waarin onderzoekers van AP Hogeschool samen met OKAN-onderwijsprofessionals een bestaande, wetenschappelijk onderbouwde methode rond Exploratory Talk vertaalden naar de Vlaamse OKAN-context.
Waarom dit project?
OKAN-leraren staan voor een uitdagende opdracht. Ze begeleiden leerlingen die in sneltempo Nederlands leren, terwijl ze zich voorbereiden op een doorstroom naar regulier onderwijs. Daarbij is het belangrijk dat leerlingen niet alleen woordenschat verwerven, maar ook leren redeneren, vragen stellen, actief luisteren en samen oplossingen bedenken. Dat zijn de bouwstenen van Exploratieve Gesprekken (Mercer, Wegerif, T’Sas et al).
In dit implementatieproject ondersteunen we leerkrachten bij om de achterliggende theorie diepgaand te begrijpen. Zo kunnen ze evidence-informed lesmateriaal ontwikkelen en inzetten. We zetten in dit project de leraar centraal.
Onze aanpak
In VanZelfSprekend werken drie Antwerpse OKAN-scholen samen met onderzoekers van AP Hogeschool. Leraren, coördinatoren en onderzoekers vormen een professionele leergemeenschap (PLG) waarin ze samen materialen ontwikkelen, uittesten en verfijnen. De deelnemende scholen zijn Atheneum Hoboken, GO! Spectrum Borgerhout en Marco Polo.
Het project vertrekt vanuit de principes van evidence-informed werken. Dat betekent dat we praktijkervaring, wetenschappelijke kennis en data samenbrengen om doordachte onderwijskeuzes te maken. Via co-creatie, klasexperimenten, reflectie en feedbacklussen werken we stap voor stap aan een aanpak die wetenschappelijk onderbouwd en praktisch haalbaar is in de klas.
Wat willen we bereiken?
Met VanZelfSprekend willen we een verschil maken op twee niveaus:
- Voor leerlingen
- Sterkere mondelinge taalvaardigheid
- Meer zelfvertrouwen in gesprekken
- Betere samenwerking
- Groei in kritisch en probleemoplossend denken
- Voor leraren en schoolteams
- Eigenaarschap over evidence-informed leermiddelen
- Sterker begrip van de wetenschappelijke inzichten achter de methodiek
- Groei in evidence-informed werken
- Duurzame verankering van kwaliteitsvolle onderwijspraktijken in de schoolwerking
De rol van AP Hogeschool
Onderzoekers van AP Hogeschool begeleiden het project vanuit hun expertise in praktijkgericht onderwijsonderzoek, co-creatie en Exploratieve Gesprekken. De onderzoekers ondersteunen scholen niet alleen bij de ontwikkeling van materialen, maar slaan ook de brug tussen onderzoek en praktijk.
Duurzame verankering
Een belangrijk doel van VanZelfSprekend is het versterken van de professionele leercultuur binnen OKAN-scholen. Daarom ontwikkelen we naast lesmateriaal ook een praktische handleiding die scholen ondersteunt om evidence-informed aan de slag te gaan. De inzichten en ervaringen worden gedeeld binnen het brede OKAN-netwerk, zodat ook andere scholen ermee aan de slag kunnen.

