Dit project zorgt voor een structurele verduurzaming van bouwwerven door het energiemanagement te optimaliseren, wat leidt tot lagere kosten, minder CO₂-uitstoot en efficiënter gebruik van middelen.
Probleemstelling
De transitie naar een duurzame en circulaire bouwsector blijft steken op een vaak vergeten maar cruciaal onderdeel: de bouwwerf zelf. Terwijl gebouwen steeds energie-efficiënter worden ontworpen, blijven tijdelijke werfinstallaties — zoals verlichting, verwarming, koeling en machines — een aanzienlijke ecologische voetafdruk veroorzaken. In sommige gevallen is het energieverbruik op werven verantwoordelijk voor tot 20% van de totale CO₂-uitstoot van een bouwproject, maar dit wordt zelden meegenomen in duurzaamheidsstrategieën of -metingen.
Er is een duidelijke nood aan gevalideerde methodieken, praktische tools en gedeelde richtlijnen om deze impact te reduceren. Bouwbedrijven en andere stakeholders signaleren dat ze willen verduurzamen, maar vandaag ontbreekt het aan concrete handvatten en sectorbrede aanpak. DIt project speelt in op deze lacune door oplossingen te ontwikkelen die gedragen worden door het werkveld en getest worden in realistische contexten.
Onderzoeksvragen
Hoe kunnen we werven inrichten om de energieconsumptie te optimaliseren?
- Hoe kunnen we de energie-inrichting van bouwwerven duurzamer en meer circulair organiseren?
- Welke best practices zijn internationaal al beschikbaar en toepasbaar in de Belgische/Vlaamse bouwsector?
- Welke impact heeft een energie-duurzaam ingerichte bouwwerf op de CO₂-voetafdruk van een bouwproject?
- Welke impact heeft een energie-duurzaam ingerichte bouwwerf op de kosten van een bouwproject?
Onderzoeksmethodologie
Het project volgt de Design Science Research-methode, waarbij iteratieve ontwerpcycli worden toegepast. Eerst wordt de problematiek verdiept via literatuuronderzoek en gesprekken met stakeholders uit de bouwsector. Vervolgens worden prototypes ontwikkeld in co-creatie met het werkveld.
Deze tools worden getest op minstens drie bouwwerven, waarna ze geëvalueerd worden via kwantitatieve metingen en kwalitatieve feedback. Door middel van cross-case analyses worden succesfactoren en contextuele variabelen geïdentificeerd. Tot slot worden de inzichten geïntegreerd en breed verspreid via trainingen, een online platform en een afsluitende conferentie, met als doel duurzame impact en sectorbrede toepassing.
Verwachte resultaten
- Checklist en praktische handleiding voor het duurzaam en circulair inrichten van bouwwerven
- Toolkit met praktische instrumenten voor aannemers en bouwbedrijven
- Rapport met minimaal drie casestudies met impactanalyse en kwantitatieve en financiële analyse van gerealiseerde duurzaamheidsimpact
- Best-practice gids
- CO₂-reductiecalculator om impact te meten
- Kennisverspreiding door workshopreeksen en online disseminatie