In het kader van het FutureFit Foodservice-onderzoek bracht AP Hogeschool in kaart hoe duurzaamheid leeft binnen de Vlaamse foodservice: van restaurants en cateraars tot broodjeszaken en andere aanbieders van eten buiten huis. Hiervoor combineerde het onderzoek 20 diepte-interviews met experts en ondernemers met een grootschalige enquête onder 260 foodservicebedrijven. Experte Helena Hameeuw van het kenniscentrum Business en Recht Onderzoek licht de opzet én de resultaten van dit onderzoek toe.
Duurzaamheid leeft… maar vooral in verpakkingen en afvalbeheer
Duurzaamheid blijkt in de praktijk vooral te worden geassocieerd met ecologische elementen: verpakkingen, materialen, afvalbeheer en voedselverspilling.
De populairste acties die ondernemers vandaag al ondernemen, focussen dan ook voornamelijk op operationele efficiëntie, zoals:
- Afval sorteren
- Energie besparen
- Voedselverspilling tegengaan
Naast het verlagen van kosten en het verminderen van de ecologische impact, heeft dat laatste ook een duidelijk milieuwinst door verspilling te vermijden aan het einde van de keten, zoals foodservice, retail en de consument. Want in dat geval zijn de toenemende milieukosten doorheen de keten gerelateerd aan de productie, verwerking en transport van de voeding tevergeefs geweest. Bovendien is het verspillen van voedsel ook een gemiste kans om mensen te ondersteunen die moeilijk toegang hebben tot kwaliteitsvolle maaltijden.
“Negen op de tien bevraagde ondernemers zetten zich in tegen voedselverspilling, dat is heel erg veel.” Helena Hameeuw
De onverwachte bevinding: plantaardig is geen prioriteit
Een van de meest opvallende resultaten van het onderzoek is dat plantaardige opties niet worden gezien als een prioriteit. “Toch heeft het vervangen van dierlijke eiwitten door plantaardige een grote impact op het voedingssysteem. Het vormt een belangrijke pijler om het voedingssysteem duurzamer te maken.” aldus Helena Hameeuw.
Duurzaam inkopen: grote impact, weinig aandacht
De onderzoeksresultaten laten zien dat duurzaam inkopen nog weinig systematisch gebeurt. Ondernemers houden slechts beperkt rekening met criteria zoals herkomst, duurzaamheidscertificaten of plantaardige alternatieven. “Hoewel de traditionele criteria zoals kwaliteit, prijs en betrouwbaarheid van de leverancier nog altijd het meeste doorwegen, zijn lokaal en seizoensgebonden de populairste duurzaamheidscriteria. Met keurmerken en plantaardige alternatieven wordt daarentegen weinig rekening gehouden.”, zegt experte Helena Hameeuw.
Groothandels als poortwachters van verandering
Omdat de meerderheid van de aankopen via groothandels verloopt, hebben die een invloedrijke rol in wat ondernemers uiteindelijk inkopen. Het onderzoek maakt duidelijk dat groothandels met hun assortiment, informatie en promotie een sleutelpositie innemen.
Ondernemers geven bovendien aan dat ze behoefte hebben aan meer ondersteuning: duidelijke informatie op de website, gerichte communicatie in de groothandel zelf, en financiële stimulansen om duurzame keuzes gemakkelijker te maken.
Waar liggen de kansen voor de toekomst?
“De indirecte impact die ondernemingen kunnen maken door hun aankoopbeleid en menusamenstelling bij te sturen, vereist extra aandacht.” Helena Hameeuw
Het onderzoek toont een sector die bereid is om te verduurzamen, maar waar de focus nog te vaak ligt op operationele maatregelen. Drie onderbenutte kansen springen eruit:
- Menusamenstelling herdenken, met meer ruimte voor plantaardige eiwitten
- Duurzamer inkopen, met expliciete criteria en begeleiding
- Voedselverspilling structureel aanpakken, bijvoorbeeld via digitale systemen of samenwerkingen met andere organisaties
Conclusie
FutureFit Foodservice laat zien dat duurzaamheid in Vlaamse foodservice leeft, maar dat de focus vooral ligt op operationele aspecten. Terwijl verpakkingen en afval al stevig op de agenda staan, blijven plantaardige eiwitten en duurzaam inkopen verrassend onzichtbaar.
Juist daar liggen de grootste kansen om de sector future-fit te maken: niet alleen door wat we weggooien te verminderen, maar vooral door te herdenken wat we op het bord leggen.
Meer informatie?
Wil je graag meer info over dit project? Bekijk dan zeker de projectpagina. Praktische tips, zoals hoe je menusamenstelling te verbeteren, vind je in de white paper die je hier kan downloaden.
