Hoe kunnen we met een coachingstraject leerkrachtenteams versterken? Deze vraag stellen onze onderzoekers zich in het onderzoeksproject B-krachtiger, dat zich focust op leerkrachten in de Arbeidsmarktfinaliteit en B-stroom. Na een intensieve voorbereiding startten we dit jaar professionele leergemeenschappen waarin leerkrachten elkaar kunnen coachen en inspireren. Tijdens deze pilootstudie onderzoeken we wat de succesfactoren zijn van zo'n leergemeenschap.
In dit pilotjaar begeleiden we drie lerarenteams, waarbij telkens één onderzoeker de rol opneemt van coach terwijl een andere onderzoeker door middel van observatie gegevens verzamelt. Op die manier kan elke onderzoeker een team begeleiden én een team observeren. We kozen hier bewust voor zodat we als onderzoeker ook kunnen leren van elkaar.
Hoe ziet een professionele leergemeenschap eruit?
Elk team bestaat uit een groep leerkrachten, van zowel praktische als theoretische vakken, die lesgeven aan één klas in de 2de graad arbeidsmarktfinaliteit. Gedurende vijf professionele leergemeenschappen werken we rond een pedagogisch didactisch probleem, gekozen door het lerarenteam, binnen een klas.
De rol van de coach is daarbij gekozen als procesbegeleider: niet als expert die alles weet, maar als iemand die het team ondersteunt in het onderzoeken en oplossen van een uitdaging. Op deze manier willen we een professionaliseringscultuur binnen het team installeren. We plannen op het einde van het traject aan de leraren te vragen of deze rol voldeed aan hun verwachtingen.
In de eerste twee leergemeenschappen hebben we de kernuitdaging van de teams scherp gesteld en bepaalden we een duidelijke richting voor het traject. We werkten aan een gedeeld begrip van een door hun gekozen school- of klasgebonden uitdaging. Thema’s die hierbij naar boven kwamen zijn onder andere: taalondersteunend lesgeven, gepast inspelen op gedrag van leerlingen en positieve klasdynamiek creëren. Deze uitdagingen verfijnden we in de tweede sessie waarbij we ook op zoek gingen naar mogelijke oorzaken. Hierbij hanteerden we ook het principe van de cirkel van invloed. Op deze manier focussen we ons op die zaken waar we als lerarenteam invloed op kunnen hebben. Daarnaast maakten we ook expliciete samenwerkingsafspraken, zodat er een gedeelde basis ligt om in de volgende sessies doelgericht verder te werken.
Verdere stappen
In de komende sessies zullen we verder een actieplan uitwerken: wat willen we leren, welke kennis en ondersteuning zijn daarvoor nodig en welke acties zijn essentieel in het traject. In de daaropvolgende gemeenschappen gaan de teams concreet aan de slag met het ontwerpen, uitproberen en bijsturen van oplossingen voor hun uitdaging. Het doel is dat op het einde van het schooljaar de teams enerzijds een ‘oplossing’ hebben gevonden voor hun specifiek probleem (en de gevolgen daarvan ook voelen in de klas) en anderzijds de teams verder zelf aan de slag gaan met deze methodiek om de komende jaren te professionaliseren rond andere uitdagingen.
Wil je op de hoogte blijven van de inzichten uit dit project? Neem contact op met expert Lisa Van Streydonck en volg ons op Linkedin!
