U bent hier

Koninklijk Conservatorium Antwerpen

Dora van der Groen overleden

Dora van der Groen studeerde aan het conservatorium en ook aan de Studio van het Nationaal Toneel waar ze door Herman Teirlinck werd opgeleid. Ze begon in 1976 met lesgeven aan onze dramaopleiding. Ze heeft ruim 60 acteurs opgeleid en ontelbaar veel mensen geïnspireerd. In 2010 ontving ze van de Stichting Conservatorium Antwerpen de Maestro Honoris Causa. Ze overleed op 8 november 2015 en werd 88 jaar. Wij zijn in gedachten bij haar familie en vrienden.

 

 

 

DORA VAN DER GROEN - door Frank Focketyn

Zeg jij maar mossel, zei ze

En ik zei: massa

Massa? Massa?  Mossel

Zeg jij maar mossel, die zijn ook met zoveel

fronk focketyn

‘iets is gedaan’

Zet het in grote letters op een steekkaart

‘iets is gedaan’

En hang het boven je bed

‘tot in de hoeken van de zaal’

‘verras me en maak me blij’ of ‘verrassing is mijn grootste troef’

‘één ding in één moment’

En ‘toelaten en loslaten’     loslaten     loslaten

 

Je stoel schuift naar achter, je veert recht als een dulle griet die ten strijde trekt,

met een vuur en een passie die uit al je poriën schiet, in je linkerhand je schelp en in je rechterhand twee potloden: ‘yesyesyes komaan doorgaan’;

of je schuift op je knieën op het speelvlak tot net voor me, terwijl ik speel met Antje, 

je ligt in een bolletje onder ons: ‘jajajajaja ooooohhhhh’ 

je verhoogde de spanning, de inspanning, de ontspanning, 

de hoogspanning             - tè hoog     voor sommigen    ondragelijk - 

en je begeesterde ons nog meer;

 

beeld je in: je staat op de pier in Oostende,

je voelt de noordenwind in je gezicht,

je proeft zout op je lippen       vertel     en proef    vertel

 

je gaf jezelf voor 300% in alles

en dat verlangde je ook van ons

in die zin was je –zoals je het zelf benoemde-

liefdevol onverbiddelijk

je zei wat je zag en voelde

en gaf het ons terug in heldere, niet mis te verstane beelden:

je speelt als een blikje cola

je bent net Momfert de mol;

die ziet nooit iets, die murmelt maar wat aan onder de grond

of je lijkt wel ‘lulletje Matthijs’; 

ja, als je dan niet weet dat de kat zo heet, dan zit je wel met vragen…

 

verbind je innerlijke wereld met de uiterlijke wereld om je heen en andersom,

laat de energie stromen

en laat los laat los laat los

 

een aantal jaren na elkaar vroeg je me om les te komen geven aan het conservatorium;

vanaf ‘91 hebben we ons samen ontfermd over de eerstejaars;

jij startte het eerste trimester met ‘Lucifer’ van Vondel, vervolgens het tweede 

met ‘Phaedra’ een bewerking van Claus en ik nam het laatste trimester 

-want in de lente genoot jij zo graag buiten in je tuin-   

voor mijn rekening met ‘Lanseloet van Denemarken’ een abel spel

Jij vertrok vanuit een abstracte wereld: ‘het toneel is in den hemel’, de engelen, 

de monumentaliteit van taal, het beeldhouwen in de ruimte

om vervolgens via een Griek bij koningen en koninginnen te belanden en ik bracht ze

-zoals jij zei- terug naar hun kleine ik:  gewone stervelingen

Deze stevige ‘toneelopleiding Dora Van der Groen’-basis blijven we ook nu behouden.

 

Waar jij altijd over sprak

Over het los laten

Dat los laten viel je heel moeilijk;

Eerst het lesgeven los laten

Dan het geheugen dat los laat   ook dat loslaten

En het leven loslaten

wat je uiteindelijk afgelopen zondag deed.

 

Liefste Doosje,

Ik wil je ook als één van je leerlingen

-en dat zijn er op die 44 jaar heel wat-

Hartelijk bedanken 

Voor wie je bent geweest

En wat je hebt betekend en zal blijven betekenen;

Kijk alleen al naar al de acteurs en actrices, regisseurs, 

de verscheidenheid aan- en de talrijke gezelschappen die ontstaan zijn uit het conservatorium en die het Vlaamse en internationale theaterlandschap kleuren.

 

Jij was 55 toen ik voor het eerst les van je kreeg,

Ik word nu 55

33 jaar geleden was jij mijn leermeester

En wat jij zelf schrijft over jouw leermeester Herman Teirlinck

blijkt zich nu te herhalen:

 

 

Niet in woorden te vatten*

Dertig jaar geleden was Herman Teirlinck mijn leermeester en dat is hij nu nog, 

elke dag opnieuw. 

Door hem ervaar ik de dingen geweldiger, dan ik het uit eigen kracht had gekund. 

Hij heeft mij bekend gemaakt met ongekende ruimten. 

Hij heeft mij nieuwe dimensies leren zien, 

geleerd hoe orde te brengen in de chaos van veelheid,

vrijheid te binden aan discipline,

niet te verdrinken in oeverloosheid,

maat,

te staan in het leven als een boom, 

de wortels diep in de aarde, 

de kruin uitwaaierend in oneindigheid, 

de seizoenen aan de takken te voelen, te buigen in de wind, 

te genezen van diepe inkervingen in de bast, te ademen met de natuur.

 

Hij was een aristocraat – een serene geweldenaar – adel.

Ik voelde mij niet in staat, zijn wezen in woorden te vatten.

Elke geschreven gedachte aan hem, wordt door de woorden te kort gedaan.

Misschien is hij in muziek uit te drukken, 

maar dan zouden weer de kleuren van de natuur er aan ontbreken.

Laten wij hem lezen en liefhebben.

Zij die hem gekend hebben, zijn de gelukkigen.

 

                                                           Dora VAN DER GROEN, Ekeren

Liefste Dora, wij die jou gekend hebben zijn nu de gelukkigen. 

                                                           Frank Focketyn, Kalmthout, 14/11/2015

 

* Deze brief schreef Dora van der Groen over Herman Teirlinck. Wie Dora heeft gekend kan hetzelfde over haar zeggen.

 

 

Foto: Frederik Beyens